Choroba Hashimoto jest jedną z najczęściej występujących chorób autoimmunologicznych w populacji krajów dobrze rozwiniętych gospodarczo. Objawy choroby Hashimoto obejmują między innymi nawracające dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak zaparcia, wzdęcia brzucha, nadmierne gazy oraz refluks żołądkowo-przełykowy. Osoby, u których rozpoznano chorobę Hashimoto oraz refluks żołądkowo-przełykowy wymagają odpowiedniego leczenia farmakologicznego oraz modyfikacji stylu życia. Prawidłowo ułożona dieta przy refluksie i Hashimoto może wspomagać proces leczenia oraz znacząco łagodzić uciążliwe objawy ze strony przewodu pokarmowego.

 

Czy przy Hashimoto jest refluks?

Choroba Hashimoto jest najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy w populacji krajów o wystarczającym spożyciu jodu wraz z dietą. Większość pacjentów z niedoczynnością tarczycy i chorobą Hashimoto doświadcza trudności w długotrwałym utrzymaniu prawidłowej masy ciała oraz ma istotnie wyższy wskaźnik masy ciała BMI i obwód talii w porównaniu z osobami zdrowymi. Nadmierna masa ciała, zwłaszcza otyłość brzuszna jest ważnym czynnikiem ryzyka rozwoju choroby refluksowej przełyku (GERD), dlatego otyli pacjenci z chorobą Hashimoto mogą regularnie doświadczać uciążliwych objawów ze strony górnego odcinka przewodu pokarmowego, w tym nasilenia kwaśnego refluksu żołądkowo-przełykowego. Jak podaje fachowe piśmiennictwo, choroba Hashimoto może być związana z zaburzeniami motoryki przełyku objawiającymi się refluksem, zgagą oraz zaburzeniami połykania (dysfagią). Pacjenci z chorobą Hashimoto doświadczają również innych objawów ze strony przewodu pokarmowego, takich jak niestrawność (dyspepsja), nudności lub wymioty, które mogą być spowodowane opóźnionym opróżnianiem żołądka. Przewlekłe, nawracające dolegliwości żołądkowo-jelitowe (w tym refluks), które często współwystępują w chorobie Hashimoto i niedoczynności tarczycy są zazwyczaj spowodowane zmniejszoną motoryką przewodu pokarmowego.

 

Podoba Ci się mój blog? Bądź na biężaco z fachową wiedzą - polub mój profil

 

Dieta przy Hashimoto – co jeść?

Podstawową formą leczenia choroby Hashimoto jest dożywotnie leczenie substytucyjne lewotyroksyną w dawce dobowej ustalanej indywidualnie dla każdego chorego. Modyfikacja stylu życia uwzględniająca między innymi zmianę diety, zwiększenie aktywności fizycznej oraz dbałość o regularny sen i wypoczynek może znacząco wspomagać proces leczenia choroby. Ogólnie rzecz biorąc, pacjenci z chorobą Hashimoto powinni stosować się do zasad racjonalnego żywienia ze zwróceniem szczególnej uwagi na odpowiednie spożycie wraz z dietą składników odżywczych, które mają istotne znaczenie dla prawidłowej czynności tarczycy. Zalicza się do nich: jod, selen, żelazo, cynk, witaminę D, przeciwutleniacze (antyoksydanty) oraz długołańcuchowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 (zwłaszcza EPA i DHA). W jadłospisie osoby chorej na Hashimoto powinny regularnie znajdować się niskoprzetworzone produkty o wysokiej wartości odżywczej, które wykazują korzystne działanie prozdrowotne na organizm człowieka. Wśród nich można wymienić:

• Różnokolorowe warzywa: zwłaszcza ciemnozielone warzywa liściaste
• Świeże owoce: zwłaszcza jagodowe
• Nasiona roślin strączkowych: np. soczewica, ciecierzyca, fasola, groch) – przygotowane w odpowiedni sposób i spożywane w umiarkowanych ilościach
• Pełnoziarniste produkty zbożowe i pseudozboża: m.in. kasza gryczana, kasza owsiana, kasza orkiszowa, płatki owsiane górskie, makaron pełnoziarnisty, pieczywo żytnie razowe na zakwasie, płatki orkiszowe, chleb orkiszowy na zakwasie, ryż brązowy, ryż dziki, ryż czarny, komosa ryżowa (quinoa), amarantus
• Orzechy bez soli i innych dodatków: np. włoskie, laskowe, brazylijskie, pekan, makadamia, migdały
• Nasiona i pestki: m.in. chia, sezamu, słonecznika, konopi siewnych, czarnuszki siewnej, siemię lniane, pestki dyni
• Niskotłuszczowe fermentowane naturalne produkty mleczne: jogurt, kefir, maślanka, sery twarogowe, mleko acidofilne
• Tłuste ryby, najlepiej świeże (np. łosoś, makrela atlantycka lub pstrąg łososiowy)
• Oliwę z oliwek z pierwszego tłoczenia
• Gorzkie kakao i jego przetwory: kruszone surowe ziarna kakaowca, gorzka czekolada (minimum 70% kakao)
• Przyprawy: np. cynamon cejloński, kurkuma, kardamon, imbir, wanilia, kminek
• Zioła: m.in. bazylia, tymianek, oregano, majeranek, rozmaryn, szałwia, estragon

 

 

Złap 15% rabatu na zakupy wysokiej jakości produktów zawierających kwasy omega-3 w sklepie NORSAN z kodem MDNORSANPL15

 

Dieta przy Hashimoto – czego unikać?

W diecie osób chorych na Hashimoto należy ograniczyć spożycie substancji goitrogennych (wolotwórczych) naturalnie występujących w wielu produktach pochodzenia roślinnego. Wymienia się wśród nich m.in.: kapustę włoską, kapustę białą, brukselkę, kalarepę, brokuły, kalafior, rzepę, chrzan, jarmuż, brukiew, rzodkiew, szpinak, rukolę, gorczycę, soję i jej przetwory, proso, bataty, orzechy ziemne, orzechy piniowe, gruszkę, brzoskwinię oraz truskawki. Warto podkreślić raz jeszcze, że wymienione produkty należy przy chorobie Hashimoto i niedoczynności tarczycy ograniczyć, a nie całkowicie wyeliminować z diety. Obróbka termiczna tych pokarmów roślinnych (zwłaszcza gotowanie bez przykrycia) powoduje zmniejszenie stężenia związków goitrogennych nawet o ponad 30%, stąd zaleca się ich spożywanie w umiarkowanych ilościach w diecie przy Hashimoto, dbając jednocześnie o dostarczenie odpowiednich ilości jodu oraz selenu wraz z żywnością. Dodatkowo, ze względu na częste współwystępowanie celiakii oraz nietolerancji laktozy u osób chorych na Hashimoto, warto przeprowadzić odpowiednią diagnostykę, aby zweryfikować ewentualną konieczność eliminacji glutenu i/lub laktozy z diety przy Hashimoto.

 

Artykuły publikowane na blogu są dla Ciebie pomocne? Doceń moją pracę i zaangażowanie, postaw mi wirtualną kawę.

 

Dieta przy refluksie i Hashimoto – najważniejsze zasady

Dieta przy refluksie i Hashimoto powinna składać się z 4-6 posiłków dziennie spożywanych w regularnych odstępach czasu co 3-4 godziny zgodnie z ogólnymi zasadami prawidłowego żywienia. Posiłki powinny być spożywane uważnie w spokojnej atmosferze i bez zbędnego pośpiechu. Pomiędzy posiłkami nie należy spożywać żadnych przekąsek, ani słodkich napojów. Regularnie spożywane posiłki o mniejszej objętości pomagają złagodzić zgagę i refluks, poposiłkowe uczucie pełności oraz wahania stężenia glukozy i insuliny we krwi. Przy refluksie i Hashimoto należy również unikać przyjmowania dużych ilości płynów w trakcie i bezpośrednio po posiłku, aby niepotrzebnie nie zwiększać objętości treści żołądkowej oraz uczucia pełności w jamie brzusznej. Wszystkie posiłki należy spożywać w umiarkowanej temperaturze (ani zimne, ani gorące), aby nie podrażniać przełyku. W diecie przy refluksie i Hashimoto należy uwzględniać przede wszystkim potrawy gotowane w wodzie, gotowane na parze, duszone bez wcześniejszego obsmażania oraz grillowane na grillu elektrycznym i pieczone bez dodatku tłuszczu, np. w folii lub papierze do pieczenia. Osoby z refluksem i Hashimoto powinny unikać dań smażonych z dodatkiem tłuszczu oraz grillowanych w sposób tradycyjny nad otwartym ogniem.

 

Potrzebujesz konsultacji dietetycznej z doświadczonym dietetykiem klinicznym, aby ustalić optymalną dietę i suplementację dla siebie w celu poprawy stanu zdrowia i samopoczucia? Sprawdź najbliższe wolne terminy i skorzystaj z fachowej pomocy.

Mateusz Durbas - ZnanyLekarz.pl

Dieta przy refluksie i Hashimoto – jakie makro?

Dieta przy refluksie i Hashimoto powinna opierać się głównie na niskoprzetworzonych produktach, które dostarczają pełnowartościowego białka o optymalnym składzie aminokwasowym, węglowodanów o niskim indeksie i ładunku glikemicznym oraz jedno- i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Przy refluksie i Hashimoto ważną rolę odgrywa również odpowiednie spożycie błonnika pokarmowego w diecie, które powinno wynosić przynajmniej 25 g dziennie. Błonnik pokarmowy łagodzi zaparcia u osób z chorobą Hashimoto i niedoczynnością tarczycy będące skutkiem spowolnionej motoryki jelit, a także zmniejsza czas pasażu i pH masy kałowej, pobudza ukrwienie jelit, zapobiega polipom, żylakom odbytu, chorobie nowotworowej jelita grubego oraz obniża wartość energetyczną diety utrzymując jednocześnie uczucie sytości. Warto nadmienić o tym, że dieta przy refluksie i Hashimoto nie powinna być bardzo niskokaloryczna, gdyż może niepotrzebnie zwiększać ryzyko wystąpienia niedożywienia białkowo-kalorycznego, które wiąże się z nieprawidłową czynnością tarczycy. Wzrost wartości TSH we krwi jest mechanizmem adaptacyjnym pojawiającym się jako odpowiedź na niedobór białka i energii w diecie. Drastyczne obniżenie dziennego spożycia kalorii wraz z dietą prowadzi również do wzmożonej produkcji kortyzolu i wpływa na aktywność dejodynazy w wątrobie, co prowadzi do redukcji poziomu trójjodotyroniny (T3) we krwi.

 

Oto przykładowy rozkład makroskładników odżywczych w diecie przy refluksie i Hashimoto:

• Białko: 20-25%
• Tłuszcze: 25-40%
• Węglowodany: 40-55%

 

Sprawdź w moim sklepie internetowym ofertę jadłospisów, które dobrze sprawdzą się przy refluksie i Hashimoto

 

Dieta przy refluksie i Hashimoto – czego unikać?

Zarówno u osób chorych na Hashimoto, jak i refluks żołądkowo-przełykowy należy unikać spożywania produktów wysoko przetworzonych bogatych w rafinowane węglowodany (w tym cukry proste), nasycone kwasy tłuszczowe, tłuszcze trans, sól oraz dodatki do żywności, m.in.: aromaty, barwniki, konserwanty, emulgatory, zagęszczacze, czy słodziki. Dieta przy refluksie i Hashimoto powinna wyraźnie zmniejszyć udział produktów żywnościowych, które drażnią ścianę przełyku i  mogą pobudzać wydzielanie soku żołądkowego, tj. pokarmów kwaśnych, ostrych, cytrusów i soków z owoców cytrusowych, musztardy, pomidorów i ich przetworów, a także mięty, kawy tradycyjnej oraz mocnej herbaty. W diecie przy refluksie i Hashimoto należy unikać spożywania potraw smażonych, grillowanych na węglu drzewnym, tłustych, słonych, panierowanych, ostro przyprawionych, jak również alkoholu oraz kakao, czekolady i wyrobów czekoladowych, które zmniejszają napięcie dolnego zwieracza przełyku i mogą nasilać cofanie się kwaśnej treści żołądkowej do przełyku. Przy refluksie i Hashimoto należy całkowicie zrezygnować ze spożywania napojów gazowanych i energetyzujących, dosładzanych soków, nektarów i syropów owocowych oraz jedzenia wysokokalorycznych, obfitych posiłków (zwłaszcza smażonych dań typu fast food) późnym wieczorem i w nocy. Ostatni posiłek w diecie przy refluksie i Hashimoto powinien być zjedzony na 2-3 godziny przed snem. Warto również sprawdzić indywidualną tolerancję przewodu pokarmowego na produkty bogate w błonnik pokarmowy, takie jak różnokolorowe warzywa i owoce, nasiona roślin strączkowych, gruboziarniste produkty zbożowe oraz niesolone orzechy, nasiona i pestki, aby regularnie spożywać w diecie przy refluksie i Hashimoto te pokarmy, które są dobrze tolerowane przez organizm.

 

 

Dieta przy refluksie i Hashimoto – przykładowy jadłospis

Co jeść przy refluksie i Hashimoto? Oto przykładowy jadłospis diety przy refluksie i Hashimoto:

• Śniadanie: Jajka gotowane na miękko z chlebem żytnim razowym na zakwasie, margaryną miękką z fitosterolami, sałatą masłową, ogórkiem zielonym, suszonym oregano i pieprzem ziołowym
• Drugie śniadanie: Jogurtu naturalny typu islandzkiego z borówkami amerykańskimi, nasionami chia, cynamonem i płatkami migdałowymi
• Obiad: Pieczony łosoś w ziołach z warzywami i gotowanym ryżem brązowym
• Podwieczorek: Koktajl owocowy na bazie kefiru bez laktozy, banana, kiwi, świeżo mielonego siemienia lnianego i imbiru
• Kolacja: Sałatka makaronowa z pieczoną piersią z kurczaka bez skóry, świeżymi warzywami, pestkami dyni, suszonymi ziołami, pieprzem ziołowym i oliwą z oliwek z pierwszego tłoczenia

 

Zobacz ofertę gotowych jadłospisów przy refluksie i Hashimoto w moim sklepie internetowym

 

Artykuły opublikowane na blogu mateuszdurbas.pl nie stanowią profesjonalnej porady medycznej, ani wskazówki dietetyka indywidualnie dopasowanej do potrzeb pacjenta. Przedstawione informacje stanowią tylko i wyłącznie ogólne zalecenia, które nie mogą stanowić podstaw do wprowadzenia określonej diety, leku, czy suplementu diety. Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających istotny wpływ na życie, zdrowie oraz samopoczucie psychofizyczne koniecznie trzeba skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, aby uzyskać fachową i zindywidualizowaną pomoc medyczną.

 

UWAGA - kopiowanie oraz rozpowszechnianie treści jest zabronione przez Mateusz Durbas Dietetyk Kliniczny ©2025. Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.).

 

Źródło fotografii: pixabay.com, unsplash.com

 

Piśmiennictwo

1. Ebert EC.: The thyroid and the gut. J Clin Gastroenterol. 2010 Jul;44(6):402-6.
2. Wojtas N., Wadolowska L., Bandurska-Stankiewicz E.: Evaluation of Qualitative Dietary Protocol (Diet4Hashi) Application in Dietary Counseling in Hashimoto Thyroiditis: Study Protocol of a Randomized Controlled Trial. Int J Environ Res Public Health. 2019 Dec 2;16(23):4841.
3. Song R., Wang B., Yao Q., et al.: The Impact of Obesity on Thyroid Autoimmunity and Dysfunction: A Systematic Review and Meta-Analysis. Front Immunol. 2019 Oct 1;10:2349.
4. Mohammadi M., Jolfaie N.R., Alipour R., et al.: Is Metabolic Syndrome Considered to Be a Risk Factor for Gastroesophageal Reflux Disease (Non-Erosive or Erosive Esophagitis)?: A Systematic Review of the Evidence. Iran Red Crescent Med J. 2016 Nov; 18(11): e30363.
5. Liontiris M.I., Mazokopakis E.E.: A concise review of Hashimoto thyroiditis (HT) and the importance of iodine, selenium, vitamin D and gluten on the autoimmunity and dietary management of HT patients. Points that need more investigation. Hell J. Nucl. Med. 2017; 20(1): 51–56.
6. Newberry C., Lynch K.: The Role of Diet in the Development and Management of Gastroesophageal Reflux Disease: Why We Feel the Burn. J Thorac Dis. 2019 Aug;11(Suppl 12):S1594-S1601.
7. Danailova Y, Velikova T, Nikolaev G, et al.: Nutritional Management of Thyroiditis of Hashimoto. Int J Mol Sci. 2022 May 5;23(9):5144.
8. Osowiecka K, Myszkowska-Ryciak J.: The Influence of Nutritional Intervention in the Treatment of Hashimoto’s Thyroiditis—A Systematic Review. Nutrients. 2023 Feb 20;15(4):1041.